گزارش
نويسنده: محمدرضا قاسمي
شهر «آيسک» مرکز بخشي به همين نام از توابع شهرستان سرايان با پيشينه تاريخي و فرهنگي بسيار کهن است.
اين شهر در فاصله 15 کيلومتري سرايان، 25 کيلومتري فردوس و 180 کيلومتري مرکز استان واقع شده است.
آيسک با جمعيتي بيش از 6 هزار نفر به عنوان يک منطقه شهري سابقه اي 15 ساله دارد.نام آيسک از اياس به معناي آسمان صاف که در روز آفتابي و در شب پر ستاره است، گرفته شده و اين نام برازنده اين شهر است زيرا که چون ديگر شهرهاي کوير شب هايي پر ستاره و زيبا دارد.در تماس اتفاقي اين هفته پاي صحبت اهالي اين شهر نشسته ايم.
یکی از سکنه بولوار امام رضا(ع) درباره وضعيت شهري آيسک مي گويد: در زمينه نظافت شهري شهرداري خوب عمل مي کند.
3 پارک در شمال، شرق و جنوب با فضاي سبز نسبتا خوب وجود دارد که هم وسايل بازي براي بچه ها و هم وسايل ورزشي دارد.با اين وجود در زمينه آسفالت و جدول کشي مشکل داريم، به عنوان مثال براي رفع مشکل خيابان سحر بيشتر از 5 سال است که به شهرداري مراجعه کرده و حتي تماس و جلسه داشته ايم اما اقدام مثبت و عملي براي رفع آن انجام نشده است.
زباله هاي بالاي شهر در اثر جريان آب، بارندگي و ... به حرکت در مي آيد و در اين محدوده تلنبار مي شود که علاوه بر ايجاد منظره نازيبا و زشت، باعث ايجاد بوي بد و آلودگي، جمع شدن پشه و حشرات موذي و گسترش انواع بيماري ها مي شود.
اين شهروند مي افزايد: مسئولان شهرداري و شوراي اسلامي مي گويند بايد صاحبان منازل راضي شوند و ملکشان را به شهرداري بدهند تا شهرداري بتواند براي عقب نشيني خيابان اقدام کند.
يک بار هم 500 ميليون ريال بودجه تخصيص يافت اما با توجه به سطح توقع مالکان، با آن پول کاري انجام نشد.
از طرف ديگر از آن جا که بسياري از صاحبان املاک اين خيابان ساکن شهرهاي ديگر هستند چندان برايشان اهميتي ندارد که چه زماني اين خيابان سر و سامان بگيرد و در نتيجه دود اين نابه ساماني به چشم ديگر ساکنان اين کوچه مي رود.وي ادامه مي دهد: نمي دانم واقعا شهرداري و شوراي اسلامي قانوني در اين زمينه ندارند؟ بالاخره يک قيمت کارشناسي بايد اعلام شود و اگر مالکان حاضر به تمکين نشدند بايد از سوي مراجع قانوني اقدام قانوني انجام شود.
اين شهروند يکي ديگر از مشکلات اهالي آيسک را قرار گرفتن شهر در مسير بادهاي موسمي و محاصره شن هاي روان مي داند و مي گويد: از آن جا که آيسک در کوير واقع شده، در مسير بادهاي موسمي بهار و تابستان که معمولا با شن و ماسه فراوان همراه است، قرار گرفته است.
از آغاز بهار امسال 3 بار توفان شن و گرد و خاک برپا شد در حدي که ديد رانندگان را به شدت کم کرد و براي اهالي مشکلات زيادي به وجود آورد.در غرب شهر آيسک درخت هاي گز و تاغ براي کم کردن آثار مخرب توفان کاشته و براي تثبيت شن هاي روان هم جنگل هاي دست کاشت ايجاد و گونه هاي بياباني در شمال شهر کاشته شد. اما حجم درختکاري ها در غرب کمتر از آن است که بتواند مانع از آثار مخرب توفان شود.
عربی از ديگر شهروندان آيسک است که در پاسخ به تماس تلفني ما با اشاره به ساختار کشاورزي اين شهر مي گويد: بيشتر اهالي از طريق کشاورزي امرار معاش مي کنند و بيش از 45 چاه عميق در آيسک و اطراف آن فعال است و محصولاتي چون گندم، پنبه، زعفران، پسته و انار در منطقه به عمل مي آيد.
به گفته مسئولان، طي سال هاي اخير سطح آب چاه هاي عميق افت شديدي داشته و خشکسالي ضربات سنگيني به کشاورزان وارد کرده است البته سازمان هاي حمايتي در بحث لوله کشي آب و ايجاد استخر کمک هايي داشته اند و حتي کمک هاي بلاعوضي هم به کشاورزان شده است به علاوه در بحث بيمه کشاورزي، دولت 70 درصد مساعدت مي کند و 30 درصد باقي مانده را بايد خود کشاورزان بپردازند اما هستند کشاورزاني که توان مالي پرداخت حق بيمه کشاورزي را ندارند و طبعا اين گروه بيشتر آسيب مي بينند.اين شهروند مي افزايد: اکنون قيمت زعفران نسبت به چند سال قبل که تا هر مثقال به 16 هزار تومان افزايش يافته بود به نصف رسيده است.
قيمت هر کيسه کود در بازار آزاد 30 هزار تومان است و اگر سازمان جهاد کشاورزي 4 کيسه کود يارانه اي براي يک فصل به کشاورزان بدهد اصلا جواب گو نيست و کشاورزان بايد بقيه کود مورد نياز را به سختي و با قيمت بالا خريداري کنند به ويژه که بيشتر کشاورزان خرده مالک هستند.
از طرفي ديگر کشت و توليد محصولاتي مانند گندم، پنبه و حتي انار به صورت آبياري سنتي با توجه به مصرف بالاي آب در وضعيت فعلي به صرفه نيست و بايد در شکل کشاورزي منطقه و نوع محصول تجديد نظر شود.
وي مهم ترين دغدغه کشاورزان آيسک را کمبود آب کشاورزي و کود شيميايي مي داند و مي گويد: براي الگوي کشت ها هم بايد اقدام کرد و به جاي محصولات پر آب، به فکر محصولات جايگزيني بود مثلا پسته و زعفران کم آب است و کاشت آن هم از لحاظ درآمد به صرفه تر از انواع ديگر محصولات است.
«رحیمي»، شهروند ديگر آيسک مخاطب بعدي ماست که مي گويد: به نظر من بزرگ ترين نياز آيسک داشتن استقلال واقعي به عنوان يک بخش است که فعلا در حد يک اسم است.
بخش مستقل زماني محقق مي شود که مسائل شهر هم مستقل باشد و بودجه هاي جداگانه در اختيار مسئولان قرار گيرد.سه قلعه در نزديکي ما استقلال بيشتري از آيسک دارد. ما در آيسک فقط يک شهرداري و بخشداري داريم و 2 نفر از اعضاي شوراي اسلامي هم از آيسک رفته اند و نمايندگي هيچ اداره اي به جز آب و فاضلاب روستايي که از قبل بوده وجود ندارد و نمايندگان و مسئولان استان نيز مراجعات کمي دارند.
نماينده مجلس شوراي اسلامي يکي 2 بار البته در ساعتي از شب و در وقتي محدود به شهر ما آمده و قول مساعدتي هم نداده است البته در ظاهر مسئولان شهر نيز درخواستي از وي نداشته اند.اين شهروند درباره تغيير سيماي آيسک پس از ايجاد استان جديد هم مي گويد: بعد از استان شدن هيچ تغيير خاص و اساسي در وضعيت شهر به وجود نيامده است.در حوزه آموزش و پرورش چند مدرسه ساخته اند و کلنگ احداث ناحيه صنعتي در خارج از شهر و در فاصله اي دور (در شمال شهر به سمت فردوس) به زمين زده شد و پس از آن هيچ اقدام ديگري انجام نشد و اصلا کارخانه و کارگاهي در کار نيست.ايجاد ناحيه صنعتي آيسک فقط به يک تابلو ختم مي شود، نه آب دارد و نه برق و جاده درستي هم ندارد.
یکی از فرهنگيان آيسک مخاطب بعدي ماست که درباره وضعيت مراکز آموزشي و علمي اين شهر مي گويد: هيچ واحد دانشگاهي در بخش نداريم و از داشتن هنرستان دخترانه و پسرانه هم محروم هستيم.
دبيرستان هاي پسرانه و دخترانه هم فقط بعضي رشته ها مثل علوم انساني را دارند و دانش آموزان براي تحصيل در بعضي رشته ها مثل رياضي و فيزيک بايد به سرايان و فردوس بروند.
يکي، 2 مدرسه ابتدايي قديمي در آيسک وجود دارد، مدرسه جلال آل احمد را دوباره بازسازي کرده اند، بيشتر جاها فضاي کلاسي کم است يعني در حد استاندارد نيست، فضاهاي کوچک 43 براي آموزش مناسب نيست به ويژه با توجه به نظام آموزشي جديد (3-3-6) در سال آينده به ناچار از فضاهاي کوچک مانند انباري هاي 33 مدارس هم استفاده خواهد شد.
اين شهروند درباره وضعيت بهداشتي و درماني آيسک هم مي گويد: آيسک بيمارستان ندارد و 2 مرکز بهداشت داريم که خانواده ها را پوشش مي دهد.
يک پزشک عمومي داريم و مرکز درماني، شبانه روزي نيست و تا ساعت ۱۴ فعال است و در ساعت هاي غير اداري اگر کسي بيمار باشد بايد به فردوس و سرايان برود، اگر کسي خودرو و توان مالي سرويس گرفتن هم نداشته باشد بايد تا صبح روز بعد با بيماري سر کند، با اين وجود شبانه روزي شدن درمانگاه خواست عموم است.
دندان پزشک هفته اي 2 روز در منطقه حضور دارد، بعضي وقت ها دستگاه هايشان خراب مي شود و در اين حالت خدمات کاملي ارائه نمي شود.
مرکز بهداشتي درماني آيسک بيش از 15 سال قدمت دارد. فقط شنيده ايم که قرار است مرکز درماني سه قلعه و آيسک شبانه روزي شود اما چه زماني، معلوم نيست.خوشبختانه اورژانس وجود دارد و به صورت شبانه روزي فعال است.
او به مشکلات محله خود هم اشاره و تصريح مي کند: يکي از مشکلات محله ما(منطقه زمزم) نامگذاري نشدن معابر است. خيلي از کوچه هاي اين محدوده اسم ندارد و در نامه نگاري ها و مکاتبات نمي توانيم آدرس دقيق بدهيم، به شهرداري اعلام کرده ايم گفته اند براي انتخاب اسم مشکل داريم. نمي دانم آخر پيدا کردن اسم هم مشکل است، اگر مشکل اعتبار مطرح شود قابل قبول است اما مشکل پيدا کردن اسم جديد است!
پاسخ گوي تماس تلفني بعدي ما يکي از شهروندان 70 ساله آيسک است. اين کشاورز مي گويد: مشکل بزرگ آيسک بحث اشتغال و کار است و در شرايط فعلي که هيچ کارخانه و کارگاهي در اطراف آيسک وجود ندارد بعضي از جوانان به دنبال کارگري مي روند و عده اي هم که سواد دارند به هر شغلي راضي نمي شوند، با توجه به مشکلات اقتصادي، بيکاري و گراني، زمينه هاي اعتياد و ناهنجاري ها روز به روز بيشتر مي شود و متاسفانه اين مشکل در شهر آيسک هم کم و بيش وجود دارد اگر چه مثل ديگر شهرهاي بزرگ حالت بحراني پيدا نکرده است.
«محمدزاده» با اشاره به آثار تاريخي آيسک، مهم ترين اثر تاريخي قابل بازديد را «حوض انبار کمال» در داخل شهر مي داند که ثبت تاريخي شده است.علاوه بر آن به تازگي يک محوطه باستاني بزرگ در خارج از شهر آيسک به نام کله کوب شناسايي شده است که مي گويند 5-4 هزار سال قدمت دارد و در آن مقداري استخوان، سفال و ... پيدا شده، ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري محدوده را حصارکشي کرده است و مراقبت مي کند.
یکی از فعالان تربيت بدني آيسک آخرين مخاطب ماست که درباره وضعيت تربيت بدني و ورزشي آيسک مي گويد: استعداد بچه هاي آيسک در رشته هاي انفرادي خيلي زياد است. در ورزش جودو و کشتي در گذشته آيسک بهترين مقام ها را در استان داشته است، قبل از تقسيم استان، «آيسک» در هندبال فوق العاده مطرح بود و جزو تيم هاي برگزيده کشور به شمار مي رفت.
بيشتر از 50 بار در رده هاي سني مختلف در مسابقات شرکت داشتيم اما الان اعتباري نداريم و نمي شود کار کرد.
ورزش هزينه بر است و اگر بخواهيم با ورزش به جنگ بيماري هاي قلبي- عروقي- عصبي، ... و معضلات اجتماعي مثل اعتياد برويم بايد در ورزش سرمايه گذاري کنيم.
آثار يک اشتباه مديريتي در ورزش تا سال ها پايدار خواهد ماند، متاسفانه وضعيت ورزشي آيسک را بسيار نامطلوب مي بينم، سرانه ورزشي که ما مي گوييم شامل زمين چمن، استخر شنا و ... مي شود که از اين همه در آيسک فقط يک سالن 4822 داريم، يک سالن غير استاندارد تمريني که براي هندبال، فوتسال و واليبال استفاده مي شود و جواب گو نيست. نه سکو دارد و نه پله، اين مجموعه ورزشي حصارکشي هم نشده است و بانوان نمي توانند با خيال آسوده از آن استفاده کنند.
سالمندان و بانوان در آيسک از حداقل امکانات لازم محرومند. متاسفانه در 8-7 سال اخير کمترين مساعدت اعتباري به ورزش آيسک نشده است. صراحتا به مدير کل ورزش و جوانان گفتيم که در توزيع اعتبارات عادلانه عمل نشده است.
اگر جمعيت و امکانات ورزشي آيسک با مرکز شهرستان را مقايسه کنيم جمعيت ما نصف مرکز شهرستان است اما فقط يک سالن نامناسب و غير استاندارد داريم ولي در آن جا 6 سالن ورزشي، استخر سرپوشيده و زمين چمن طي سال هاي اخير ساخته شده است و به ما مي گويند يک سالن براي شما کافي است! به اين سالن که از سال 83 افتتاح شده تا الان در بحث عمراني و اعتبار نگهداري کمترين مساعدتي نشده است.
با اين وجود از مسئولان مي خواهيم منصفانه شهرها را قبل و بعد از تقسيم استان مقايسه و به آيسک هم توجه کنند، اگر آيسک مختصري رشد در هر زمينه اي داشته به اتکاي سرمايه هاي مردمي بوده و در بحث تامين اعتبارات دولتي کار چنداني نشده است.
وبلاگ خبری شهر آیسک در راستای اطلاع رسانی وانعکاس اخبار شهر آیسک به مسئولیت اینجانب جواد حاتمی راه اندازی شده ووابسته به هیچ حزب وگروه وجناحی نیست ومتعلق به تمام آیسکی ها می باشد.