براي تهيه يک گزارش به دل بيابان مي زنم، منطقه اي خشک و لم يزرع در جنوب
شهرستان سرايان جايي بدون آب و علف در حاشيه کوير و مقهور قهر طبيعت، دياري که هر
چند بي رحمي خشکسالي، آن را از پاي انداخته است و زير شلاق توفان هاي شن و ماسه
قراردارد اما هنوز هم حيات دارد. با خود فکر مي کنم چگونه زندگي در دل اين کوير
ممکن است، آيا هنوز هم کساني هستند که قهر طبيعت را به جان مي خرند و در اين منطقه
سکني مي گزينند؟
بعد از طي مسافتي طولاني به آبادي «بند نو» مي رسم، روستايي محروم در 80
کيلومتري سرايان با 19 خانوار جمعيت خانه ها پراکنده و گلي است و خبري از آب
لوله کشي هم نيست. مردمي صبور، سخت کوش و مهربان آنجا زندگي مي کنند مردمي که مثل
نخل ايستاده اند.
تعداد زيادي از منازل روستا خالي از سکنه است. وقتي دليل آن را از ساکنان آن
جويا مي شوم علت مهاجرت را کمبود امکانات و خشکسالي هاي پي در پي عنوان مي کنند.
بيشتر اهالي به کار دامپروري و گله داري مشغول اند اما به گفته خود آن ها خبري
از آن گله ها و رمه هاي قديم نيست اگرچه صفاي مردم هنوز به قوت خود باقي است.
در کوچه هاي روستا قدم مي گذارم و به تعدادي از خانه ها سر مي زنم، بغض گلويم را
مي گيرد وقتي وضعيت آنان را با ديگراني که در بهترين شهرها و خانه ها زندگي مي کنند
مقايسه مي کنم. افرادي که حتي حمام، چه مي گويم حتي آب براي شست و شو در اختيار
ندارند. دلم مي گيرد، اين جا خبري از سنگ، سراميک و کاشي نيست آنچه هست خلاصه
مي شود در گل، خاک و توفان.
پسراني اين جا زندگي مي کنند که به جاي رفتن به کتابخانه، باشگاه، پارک و...
تفريحشان اين است که پا به پاي پدران خود تلاش کنند و زير آفتاب بسوزند و بسازند،
رمهداري کنند، دنبال شترها بروند و... دختراني که دوشا دوش مادران خود و مردان کار
مي کنند. آن ها با تمام وجود خود را وقف خانواده کرده اند، آري اين ها مردماني قانع
به آنچه خدا برايشان مقرر داشته است، هستند. مردماني آسمان نگر که اگر آسمان نبارد،
نه در سفره شان ناني است و نه در سبويشان آبي.
با اهالي روستا همکلام مي شوم و به درد دل هاي آنان گوش مي دهم. از يکي از آنان
مي خواهم تا برايم از روستا بگويد.
او مشکل اصلي اين روستا را خشکسالي هاي پي در پي مي داند و مي گويد: با اين
خشکسالي بيشتر دام هايمان که منبع اصلي درآمدمان است بر اثر کمبود علوفه و آب از
بين رفته و کمک چنداني هم به ما نشده است. حيوانات وحشي مثل گرگ ها هم گاهي به
گله ها حمله مي کنند و تعدادي از دام ها را از بين مي برند که خسارت وارده به ما هم
کاملا جبران نمي شود.
وي مي افزايد: داروي مورد نياز دام ها بسيار گران است و در بسياري از موارد قادر
به تهيه آن نيستيم.
«رودباري» يکي ديگر از اهالي، نبود آب لوله کشي براي آشاميدن و استحمام را از
ديگر مشکلات روستا مي داند و مي گويد: آب مصرفي مردم از طريق تانکر تامين مي شود
ولي چون منازل روستا پراکنده است تعدادي از خانواده ها به دليل دوري از تانکر ثابت
آب با مشکلاتي مواجه هستند که اختصاص يک مخزن آب ديگر ضروري است.
«بهاري» يکي ديگر از اهالي روستاي بند نو از گراني علوفه به ويژه کاه و جو
گله مند است و مي افزايد: با وجود خشکسالي و کمبود علوفه در مراتع و گراني در بازار
علوفه ديگر دامداري به صرفه نيست. وي همچنين تغيير دامداري سنتي به صنعتي را ضروري
مي داند و مي گويد: اين اقدام فقط با حمايت دولت و وجود منابع مالي کافي امکان پذير
است.
يکي ديگر از روستاييان نيز بر مقاوم سازي خانه ها تاکيد مي کند، او عقيده دارد
با کوچک ترين زمين لرزه خانه ها بر سر مردم ويران مي شود. البته مردم چون توان
اقتصادي کافي ندارند نمي توانند خود براي مقاوم سازي منازل اقدام کنند.
وي ادامه مي دهد: دبستان اين روستا چند پايه است و در کانکس تشکيل مي شود. او
همچنين کمک مسئولان و خيران را براي ساخت مسجد روستا خواستار شد.
کارشناس امور سياسي بخشداري سه قلعه نيز دليل اصلي مهاجرت را خشکسالي هاي پي در
پي مي داند و مي گويد: شغل اصلي مردم «بند نو» دامداري است از اين رو بسياري از
اهالي به دنبال يافتن مرتع جديد يا به دليل بيکاري ناشي از بين رفتن دام ها بر اثر
خشکسالي به مناطق ديگري چون فردوس، خضري و سبزوار مهاجرت کرده اند.
«پوزشيان» مي افزايد: براي اشتغال زايي و جلوگيري از مهاجرت به دنبال حفر چاه آب
کشاورزي هستيم و با توجه به اين که منطقه، ممنوعه اعلام شده اين کار نيز با مشکلاتي
مواجه است.
وي مي گويد: به دنبال اين هستيم که پروانه هايي را که در گذشته صادر شده است به
جريان بيندازيم.
وي همچنين معتقد است که وام هاي دامداري که از طرف صندوق مهر امام رضا(ع) پرداخت
مي شود به دليل خشکسالي نتيجه مطلوبي ندارد.
وي درباره بازسازي منازل هم مي گويد: به متقاضيان از طريق بنياد مسکن وام پرداخت
مي شود.
به عقيده وي عبور جاده بيرجند- سه قلعه از کنار اين روستا باعث توسعه بيشتر آن
خواهد شد.
او در پايان سخنانش اظهار اميدواري مي کند امسال مطالعه پروژه آب رساني به
روستاهاي عشايري براي رفع مشکل آب بهداشتي اجرايي شود.