تاريخ انتشار 11/02/87 شماره سريال 16970

نقش بهداشت روان در مدارس
بهداشت رواني، همان سلامت فكر و قدرت سازگاري فرد با محيط و اطرافيان است، همچنان كه از جسم خود مراقبت مي كنيم، روح خود را نيز بايد مقاوم تر كنيم تا زندگي بهتري داشته باشيم. در زندگي(چگونه بودن) خيلي مهم تر از(بودن يا نبودن) است. ايجاد فرصت براي شكوفايي استعدادها، توانايي ها و كنار آمدن با خود و ديگران يكي از اهداف مهم و اساسي بهداشت رواني است.
اهداف بهداشت رواني
١ - تامين سلامت جسماني، رواني، عاطفي، اجتماعي و اخلاقي اعضاي خانواده
٢ - تلاش براي شناخت رفتار خود و افراد خانواده
٣ - برقراري رابطه حسنه بين اعضاي خانواده
٤-ايجاد ارتباط صميمانه و حفظ اسرار خانواده، به طوري كه اعضاي خانواده در داخل خانه به يكديگر تذكر بدهند ولي در بيرون مدافع هم باشند.
٥ - تقويت اعتماد و عزت نفس اعضاي خانواده و احترام به شخصيت ديگران
٦ - آموزش خانواده ها براي كمك به پيشبرد اهداف صحيح اجتماعي
ويژگي هاي فردي كه بهداشت رواني دارد:
١ - نسبت به خود، خانواده و جامعه بي تفاوت نيست.
٢ - شاد و مثبت انديش است.
٣ - به خود و ديگران احترام مي گذارد.
٤ - انعطاف پذير است.
٥ - نسبت به خود نگرش مثبت دارد و ناكامي ها را تحمل مي كند.
٦ - در مواجهه با مشكلات اجتماعي، كنترل و تعادل خود را از دست نمي دهد.
٧ - رابطه اش با ديگران سازنده است.
٨ - نيازهايش را از طريقي برآورده مي كند كه با ارزش هاي اجتماعي منافات نداشته باشد.
عوامل موثر در بهداشت رواني
حالات روحي ما در انتخاب نوع غذايي كه مي خوريم موثرند. ما در حالات مختلف، غذاهاي متفاوتي را طلب مي كنيم. هنگام احساس قدرت و پيروزي به غذاهاي گوشتي، هنگام احساس تنوع و تحول به غذاهايي با انواع سس و هنگام اضطراب يا پرخاشگري به خوراكي هاي گاز زدني تمايل داريم، در حالي كه وقتي خسته هستيم چاي و قهوه را ترجيح مي دهيم.بنابراين با شناخت خود و سوخت و ساز بدن مي توانيم با انتخاب مواد خوراكي مناسب به آرامش بيشتري دست يابيم و از خوردن لذت ببريم.
اعتقادات و باورهاي مذهبي قادر است در مصيبت هاي زندگي، از فرد افسرده و مايوس، انساني اميدوار و محكم بسازد، چنان كه هرگز خود را تنها و بيمناك احساس نكند. او باور دارد كه خدا پيوسته با اوست، در رويارويي با سختي هاي زندگي تنها نيست و خداي مهربان به او علاقه و توجه دارد.مسئوليت اولياي مدرسه فقط در پرورش نيروي عقلي و آشنا كردن دانش آموزان به مسائل اجتماعي و اخلاقي خلاصه نمي شود.مدرسه، مسئول تغيير و اصلاح رفتارهاي ناسازگارانه و تامين بلوغ عاطفي و سلامت رواني دانش آموزان نيز مي باشد.در مدرسه فرزندان دوست داشتن و دوست داشته شدن را تجربه مي كنند، معلم با تكريم شخصيت و توجه، آنان را در مسير صحيح هدايت مي كند.
ورزش يكي از رموز سلامت جسماني و رواني است.افراد داراي آمادگي جسماني از لحاظ احساسات، عواطف، شخصيت اجتماعي و نوع دوستي كامل تر و در فعاليت هاي شغلي و حرفه اي موفق ترند. ورزش موجب اعتماد به نفس در فرد شده، او را متعادل، متفكر و سازگار با محيط مي كند.
راه هاي تقويت بهداشت رواني
١ - اگر با ناراحتي هاي رواني كودكان، نوجوانان و جوانان روبه رو شديم با حوصله و متانت آن ها را رفع كنيم و از تصميم هاي عجولانه بپرهيزيم.
٢ - از مشاهده فعاليت هاي جديد فرزندان لذت ببريم.
٣ - زمينه هاي اعتماد را فراهم كنيم.
٤ - به احساسات فرزندان توجه كنيم و ويژگي هاي آن ها را بشناسيم.
٥ - فرصت هاي مناسب براي بروز احساسات و شخصيت فرزندان ايجاد كنيم.
نتيجه گيري
ما همه علل مشكلات روان در دانش آموزان را نمي شناسيم. اما مي دانيم كه هم محيط و هم ساختار بيولوژيك فرد در اين امر دخالت دارد.
از جمله علل بيولوژيك مي توان به ژنتيك، نبود تعادل شيميايي و صدمه به سيستم اعصاب مركزي اشاره كرد. اين عوامل در علم پزشكي تحت عنوان اختلالات نوروبيولوژيك ناميده مي شوند.بسياري از عوامل محيطي مي توانند كودكان را در معرض خطر قرار دهند. براي مثال كودكاني كه با خشونت، سوء استفاده، مسامحه، يا مرگ عزيزان، طلاق يا روابط از هم گسيخته مواجه مي شوند، بيشتر در معرض مشكلات سلامت روان قرار دارند.از جمله موارد ديگر طرد شدن به علت نژاد، جنسيت، مذهب يا فقر است.گاهي اوقات شناخت بهترين راه براي دوست داشتن و تربيت فرزندان دشوار است. گاهي متوجه رفتارهايي مي شويم كه ما را متحير يا دلخور مي كند.براي آگاهي از نحوه عملكرد تربيتي و برخورد با كودكان بايد اطلاعات مفيدي در زمينه بهداشت روان به دست آورد.سلامت يا بهداشت روان عبارت است از نحوه تفكر، احساس و عملكرد ما به منظور رويارويي با موقعيت هاي زندگي است. بهداشت روان دربردارنده نوع نگاه ما به خودمان، زندگي مان و افرادي است كه آن ها را مي شناسيم و به آن ها علاقه منديم. سلامت روان هم مانند سلامت جسم در هر مرحله اي از زندگي حائز اهميت است.
مهدي محمدزاده:مدیر ومرسه راهنمایی شهید علمدار آيسك