اين حسين كيست كه دل ها همه ديوانه اوست
اين چه شمعي است كه عالم همه پروانه اوست
همه ساله در موسم محرم غوغايي در جهان اسلام برپاست و آن شور و اشتياق به خاندان عصمت و طهارت است كه با جانبازي خود براي امر به معروف و نهي از منكر بزرگ ترين درس تاريخ را در مدرسه عشق و ايثار برجريده عالم با خون پاك و رنگين خود ثبت كردند و اين تجلي ثبت ايام را در زمان سوگواري سرور و سالار شهيدان حضرت ابا عبد الله الحسين(ع) در محرم هر سال نظاره گر هستيم؛ شور و شوقي كه نشأت گرفته از دل محبان و خادمان اهل بيت (ع) است. آري! محرم با كوله باري از غم و اندوه آمد و در و ديوار شهر را با پارچه هاي مشكي و بيرق هاي سبز و سياه مزين كرد آري! عاشورا برگ سرخ تاريخ ولايت و امامت و جهان تشيع فرا رسيده است. در محرم دل هاي شيفتگان اهل بيت عصمت و طهارت(ع) رنگ و بويي ديگر مي گيرد. حركت دسته هاي عزاداري و سينه زني، علم ها، بيرق ها و پارچه هاي سياه حال و هواي خاصي به مردم شهرها و روستاها مي دهد.با حلول ماه محرم ماه پيروزي خون بر شمشير، شيعيان علاقه مند به خاندان اهل بيت(ع) در شهرها و روستاهاي استان همانند ديگر هم وطنان با كاستن از كارهاي شخصي و روزمره خود با حضور گسترده در مراسم و مجالس عزاداري، سينه زني، نوحه و روضه خواني موجب زنده نگه داشتن خاطره پرشور حماسه عاشورا كه در سال ٦١ هجري در سرزمين نينوا رخ داد، مي شوند.شهر آيسك در شمال غرب خراسان  جنوبي هم اين روزها شاهد برپايي عزاداري باشكوه دهه اول ماه محرم است. منحصربه فرد بودن آيين ها و مراسم خاص عزاداري در شهر آيسك انگيزه اي شد تا گوشه اي از اين مجالس را در قالب گزارش تقديم خوانندگان كنيم.
علم بندان
در روز اول ماه محرم عزاداران علم هاي چوبي ٨ متري را با پارچه هاي سياه و رنگي مخصوص تزئين و در ٢ طرف هيئت هاي مذهبي شهر نصب مي كنند و اين پرچم ها تا آخر ماه صفر در اهتزاز است و مورد زيارت مردم قرار مي گيرد.
در روز هفتم محرم هم گروهي از معتمدان و خانواده هاي وابسته به علم دار، چهار علم بزرگ به طول ٧ متر را در منازل خود با پارچه هاي مخصوص سياه و چارق هاي رنگي تزئين مي كنند و طي مراسمي خاص آن را با سلام و صلوات و چاووشي به مسجد جامع شهر مي آورند و در آن جا دعاي مخصوص قرائت و براي اموات طلب آمرزش مي شود اين علم ها درمراسم (حلقه ماتم) و روز عاشورا مورد استفاده قرار مي گيرد.
علم گرداني
در شب عاشورا به ياد اضطراب خاندان رسالت گروهي از مردم به ويژه جوانان و نوجوانان آيسك از انتهاي شب تا سحر علم هاي عزا را همراه با نواي طبل و سنج و نوحه خواني در خيابان ها و كوچه هاي شهر حركت مي دهند و زمزمه امشب عاشورا بود كربلا غوغا بود و شب عاشوراست امشب، كربلا غوغاست امشب سر مي دهند.

حلقه ماتم
در اين برنامه خاص و عزاداري بي نظير، مردان و جوانان آيسك دايره اي بزرگ تشكيل مي دهند و هر نفر با دست چپ كمر نفر كناري را مي گيرد و چند نفر هم همراه با علم، طبل و سنج در داخل حلقه، مداحي و چاووشي مي كنند و همراه با صداي طبل يك نفر مي گويد: حسن وجمعيت تشكيل دهنده حلقه ماتم با حركت گردشي و زدن پاي چپ بر زمين و دست راست بر پيشاني جواب مي دهند حسين.
اين مراسم كه در شهر آيسك به حسن- حسين معروف است چندين نوبت در شب هاي تاسوعا و عاشورا و همچنين روز عاشورا اجرا مي شود.
نخل گرداني
نخل خيمه چوبي بزرگي است كه با آدابي خاص در شب عاشورا با پارچه هاي مخصوص، چارق هاي رنگي و ديگر تزئينات بسته و آماده مي شود و هر شب دسته هاي سينه زني هيئت ها در حسينيه شهر تجمع كرده، به سينه زني و عزاداري مي پردازند و بعد از آن روحاني درباره حماسه كربلا به سخنراني مي پردازد اين نخل كه سمبلي از محل پيكر غرق در خون سيدالشهدا(ع) است در روز عاشورا طي مراسم عزاداري سنتي با همراهي بيش از ٧٠ نفر زيرنخلي، دربين دسته هاي سينه زني و عزاداري در خيابان هاي شهر حركت داده مي شود. به گزارش خبرنگار ما روز عاشورا نيز شهر آيسك حال و هواي ديگري دارد و از نخستين ساعات روز عاشورا، مردم آيسك و اهالي شهرها و روستاهاي مجاور گروه گروه به حسينيه شهر مي آيند تا يكي از بي نظيرترين مراسم عزاداري و سوگواري سنتي را برگزار كنند.
قرائت زيارت عاشورا و اجراي حلقه ماتم «حسن- حسين » حال و هواي ديگري به عزاداران مي دهد.
دسته هاي سينه زني هيئت هاي مذهبي در حالي كه در صفوف منظم حركت مي كنند با پاي برهنه و سرهاي گل اندود شده وارد صحن حسينيه مي شوند و در مجاورت نخل، سينه زني مي كنند.
در اوج عزاداري نخل حركت داده مي شود و در حالي كه عزاداران پيشاپيش آن يا حسين يا حسين مي گويند در گلزار شهدا و گورستان شهر حضور يافته، به شهداي دفاع مقدس اداي احترام مي كنند و براي شادي روح آنان و اموات فاتحه قرائت مي كنند. عزاداران پس از چند كيلومتر طي مسير و عزاداري در سطح شهر به حسينيه باز مي گردند و مقارن با ظهر عاشورا صحنه هايي از حوادث اين روز از جمله گهواره حضرت علي اصغر، تخت شير و غيره به نمايش در مي آيد و عزاداري عاشورا به اوج خود مي رسد. سپس مراسم مقتل خواني توسط روحاني اجرا مي شود وعزاداران به هيئت هاي خود برمي گردند و پذيرايي مي شوند از صبح روز تاسوعا تا عصر روز عاشورا بيش از ٢٠٠ نفر مشغول پخت و تهيه نان، آشپزي و ذبح گوسفند هستند و ظهر روز عاشورا از تمامي ميهمانان داخل و خارج شهر به صرف حليم پذيرايي مي شود.